LPG dönüşümünde montaj işleminin tamamlanması, işlemin sonu değil; sistemin doğru çalışması için önemli bir başlangıç noktasıdır. Kullanılan LPG ECU, enjektör, regülatör, nozul ve diğer ekipmanlar motora uygun şekilde monte edildikten sonra profesyonel LPG kalibrasyonu yapılmalıdır.
Doğru kalibrasyonun amacı yalnızca aracın LPG’de çalışmasını sağlamak değildir. Amaç; motorun farklı çalışma koşullarında ihtiyaç duyduğu yakıt miktarını doğru şekilde karşılamak, LPG ve benzin çalışma karakteristiklerini mümkün olduğunca birbirine yaklaştırmak ve sistemi güvenli sınırlar içerisinde çalıştırmaktır.
LPG Kalibrasyonu Nedir?
LPG kalibrasyonu, LPG ECU’sunun motorun çalışma karakteristiklerine göre ayarlanması işlemidir.
Motorun rölanti, düşük yük, orta yük ve yüksek yük koşullarındaki yakıt ihtiyacı farklıdır. LPG ECU’sunun bu farklı koşullara uygun yakıt miktarını sağlayabilmesi için sistemin doğru şekilde ayarlanması gerekir.
Kalibrasyon sırasında motorun;
- Devir bilgisi,
- Benzin enjektör süreleri,
- LPG enjektör süreleri,
- LPG basıncı,
- Manifold basıncı,
- Motor sıcaklığı,
- LPG sıcaklığı,
- Lambda/AFR değerleri
gibi verileri değerlendirilebilir.
Montaj Sonrası İlk Kontroller
Kalibrasyona başlamadan önce LPG sisteminin mekanik olarak doğru çalıştığından emin olunmalıdır.
Öncelikle;
- LPG bağlantıları,
- Regülatör bağlantıları,
- Enjektör bağlantıları,
- LPG filtreleri,
- Gaz hattı,
- Elektrik bağlantıları,
- Sensör bağlantıları,
- LPG basıncı
kontrol edilmelidir.
Mekanik bir problem bulunan sistemde elektronik kalibrasyon yapmak doğru sonuç vermeyebilir.
Regülatör Sıcaklığı ve LPG Basıncı
Kalibrasyon öncesinde regülatörün motor çalışma sıcaklığına ulaşması önemlidir.
Regülatörün yeterli sıcaklığa ulaşması, LPG’nin gaz fazına sağlıklı şekilde dönüşmesi açısından gereklidir.
Ayrıca LPG basıncının sistem için belirlenen çalışma değerinde ve mümkün olduğunca stabil olması gerekir.
Basınçta yük altında meydana gelen anormal değişimler kalibrasyonun doğruluğunu olumsuz etkileyebilir.
Otomatik Kalibrasyon
Birçok LPG ECU’sunda otomatik kalibrasyon fonksiyonu bulunur.
Otomatik kalibrasyon, sistemin temel çalışma parametrelerinin başlangıçta belirlenmesine yardımcı olabilir. Ancak otomatik kalibrasyon tek başına profesyonel LPG ayarı anlamına gelmez.
Otomatik kalibrasyon sonrasında aracın farklı çalışma koşullarında kontrol edilmesi ve gerektiğinde manuel düzeltmeler yapılması gerekir.
Rölanti Kalibrasyonu
Rölanti, LPG sisteminin ayarlanmasında önemli bölgelerden biridir.
Motor rölantide çalışırken LPG enjeksiyon süreleri ve motorun çalışma kararlılığı kontrol edilir.
Amaç;
- Stabil rölanti,
- Benzin ve LPG arasında benzer çalışma karakteristiği,
- Gereksiz yakıt zenginliği veya fakirliğinin önlenmesi,
- Motorun düzgün ve sarsıntısız çalışması
gibi sonuçların elde edilmesidir.
Sabit Hız ve Kısmi Yük Kalibrasyonu
Araç sabit hızda ilerlerken motor genellikle düşük veya orta yük bölgelerinde çalışır.
Bu bölgelerde LPG ECU haritasının motorun gerçek yakıt ihtiyacına uygun olup olmadığı kontrol edilir.
Benzinli çalışma referans alınarak LPG tarafındaki düzeltmeler yapılabilir.
Bu aşama, günlük kullanımda yakıt tüketiminin ve sürüş konforunun iyileştirilmesi açısından önemlidir.
Yüksek Yük Kalibrasyonu
Motor yüksek yük altında çalışırken yakıt ihtiyacı önemli ölçüde artar.
Bu nedenle tam gaz veya yüksek yük koşullarında LPG sisteminin yeterli yakıt sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmelidir.
Özellikle;
- LPG basıncı,
- LPG enjektör süreleri,
- Enjektör kapasitesi,
- Nozul çapı,
- Regülatör kapasitesi,
- Lambda/AFR
birlikte değerlendirilmelidir.
Yüksek yükte yakıt sisteminin kapasitesinin yetersiz kalması istenmeyen fakir karışım koşullarına neden olabilir.
Lambda ve AFR Kontrolü
Profesyonel LPG kalibrasyonunda lambda/AFR verilerinin değerlendirilmesi önemli bir avantaj sağlar.
LPG sisteminin amacı yalnızca belirli bir enjeksiyon süresini yakalamak değil, motorun gerçek yakıt ihtiyacını karşılamaktır.
Bu nedenle LPG ayarı yapılırken motorun farklı yük ve devir bölgelerinde lambda/AFR davranışı incelenmelidir.
Özellikle yüksek yük koşullarında yalnızca yazılım haritasına bakarak karar vermek yerine mümkün olduğunda gerçek motor verileriyle kontrol yapılmalıdır.
Benzin ve LPG Enjeksiyon Sürelerinin Karşılaştırılması
LPG kalibrasyonunda benzin enjeksiyon süreleri önemli bir referans olabilir.
Motor benzinle çalışırken ECU’nun oluşturduğu yakıt talebi ile LPG’de çalışırken oluşan yakıt talebi karşılaştırılarak LPG haritasında gerekli düzeltmeler yapılabilir.
Ancak yalnızca benzin ve LPG enjektör sürelerinin birebir aynı olması gerektiği düşünülmemelidir.
Farklı yakıtların fiziksel özellikleri, enjektörlerin çalışma karakteristikleri ve sistem basınçları nedeniyle enjeksiyon süreleri farklı olabilir.
Önemli olan motorun ihtiyaç duyduğu yakıtın doğru şekilde karşılanmasıdır.